Pers & Media

Criminelen verdienen aan e-waste, sector betaalt de prijs. Afval heeft waarde, in het bijzonder elektronisch afval. Een deel van de grondstoffen uit deze e-waste wordt illegaal verwerkt en afgevoerd. Dit brengt risico’s met zich mee voor de veiligheid en het milieu. Daarnaast leidt illegale verwerking tot een oneerlijk speelveld doordat winsten in het criminele circuit terechtkomen. Om misstanden aan te pakken start vandaag, op Internationale E-waste Day, een nieuwe campagne in de afval- en transportbranche. De campagne is een initiatief van politie en Meld Misdaad Anoniem, en wordt ondersteund door de Inlichtingen- en Opsporingsdienst van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT-IOD) en brancheorganisaties.In Nederland wordt jaarlijks ongeveer 400 miljoen kilo elektronisch afval verwerkt. Door de technologische ontwikkelingen zal die hoeveelheid de komende jaren verder toenemen. E-waste bevat gevaarlijke stoffen, zoals zware metalen en andere giftige componenten, die schadelijk zijn voor de gezondheid en de bodem en de voedselketen kunnen vervuilen. Om dat te voorkomen gelden voor afvalbedrijven strenge regels en investeren zij in een veilige verwerking en de bescherming van medewerkers. Malafide bedrijven omzeilen bewust milieuregels en hoge verwerkingskosten. Zo wordt e-waste vermengd met regulier schroot of illegaal geëxporteerd. Ook worden waardevolle metalen op onveilige wijze ontmanteld en de restanten gedumpt.Ernstige criminaliteitPolitie en de ILT-IOD vragen al langer aandacht voor de ernst van dit soort delicten. Teamleider Floor Jansen van het High Impact Environmental Crimes team bij de politie: “Er wordt nog onvoldoende onderkend hoe ontwrichtend deze vorm van ondermijning is en hoeveel geld erin omgaat. Milieucriminaliteit staat wereldwijd op nummer drie van de criminele verdienmodellen*. Om misstanden tegen te gaan is informatie nodig. Mensen die in de branche werken zien vaak als eerste wanneer er iets misgaat. Die signalen zijn voor ons van grote waarde. Ze helpen ons om bedrijven te controleren, vergunningen in te trekken, criminele winsten af te pakken en illegale handel te stoppen.”Melden loontDe ILT-IOD ziet dat criminaliteit rondom e-waste verschillende vormen kan aannemen. Catoo Lenssen, waarnemend hoofd ILT-IOD, licht toe: “Dit gaat over het omzeilen van regels en illegale export, maar ook over het onjuist verwerken van afgedankte elektrische apparaten. Dat vervuilt niet alleen het milieu, het  kan ook leiden tot oneerlijke concurrentie en financieel voordeel voor partijen die zich niet aan de regels houden. Daarom zijn meldingen van bedrijven, organisaties en burgers echt belangrijk! Een melding kan helpen om signalen die wij al hebben met elkaar te verbinden, zicht te krijgen op nieuwe vormen van criminaliteit en een strafrechtelijk onderzoek te starten als dat nodig is.”Gezamenlijke aanpak met de brancheVaak begint een opsporingsonderzoek bij kleine signalen. De campagne helpt medewerkers in de afval- en transportbranche om illegale activiteiten te herkennen. Met een toolkit, flyers en online advertenties worden zij actief geïnformeerd en bewust gemaakt van de signalen die kunnen wijzen op criminaliteit. Er wordt samengewerkt met brancheorganisaties zoals Stichting OPEN. De campagne sluit aan bij hun ‘recycling’ campagne die ook deze week start.  Politie, Meld Misdaad Anoniem en de ILT-IOD gaan bovendien met ondernemers in gesprek tijdens de vakbeurs ‘Afvalmanagement & Recycling’ op 10 en 11 november. Het uiteindelijke doel is om de afvalketen eerlijk, schoon en veilig te houden, de sector weerbaar te maken tegen criminaliteit en de informatiepositie van toezicht en handhaving te verbeteren.Lees meer over illegale afvoer van afval.

Een campagne tegen zorgcriminaliteit helpt inwoners van Overijssel om signalen van misstanden in de zorg te herkennen en verdachte situaties anoniem te melden. De campagne vraagt aandacht voor een vorm van criminaliteit met grote gevolgen voor kwetsbare cliënten.De campagne is een initiatief van Overijsselse gemeenten, politie en de provincie Overijssel en Meld Misdaad Anoniem (M.). Met de campagne vestigen de organisaties de aandacht op zorgcriminaliteit en laten zij zien waar inwoners op kunnen letten.M. stelt dat criminelen de zorgsector zien als een lucratief verdienmodel. Jaarlijks verdwijnen miljarden euro’s aan zorggeld in handen van criminelen, blijkt onder meer uit informatie van het OM. Dat geld is bedoeld voor zorg, maar komt daardoor niet terecht waar het nodig is. En de gevolgen kunnen groot zijn. Er kunnen medische fouten ontstaan, doordat kennis en empathie ontbreken. Ook kunnen cliënten onder druk worden gezet om hun DigiD of bankpas af te geven. Juist kwetsbare inwoners zijn hiervan de dupe.Vooral in de jeugd-, gehandicapten- en ouderenzorg wordt misbruik gemaakt van zorggeld. Cliënten zijn daar niet altijd in staat om zelf misstanden te herkennen of te melden. Daarom is het volgens M. van belang dat mensen in de omgeving alert zijn op signalen.Malafide praktijkenZorgcriminaliteit bestaat vaak uit een keten van malafide bedrijven en personen. Zo worden valse diploma’s, certificaten en Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG’s) gebruikt. Criminelen schrijven zich bijvoorbeeld in als zzp’er of richten zelf een zorgbureau op. Vervolgens komen zij via malafide zorgbureaus of uitzendbureaus terecht bij zorginstellingen, gemeenten en uiteindelijk bij kwetsbare cliënten. Zo kunnen ongekwalificeerde criminelen aan het bed komen te staan van mensen die juist goede en veilige zorg nodig hebben.VerontrustendCommissaris van de Koning Andries Heidema benadrukt dat zorgcriminaliteit niet alleen gaat over fraude met geld, maar vooral over de bescherming van inwoners die afhankelijk zijn van veilige en betrouwbare zorg. ‘’De overgrote meerderheid van de zorgverleners zet zich elke dag met hart en ziel in voor goede zorg. Juist daarom is het verontrustend dat criminelen misbruik maken van de zorg. Goede zorg is van grote waarde voor onze samenleving. Iedereen die zorg nodig heeft, moet erop kunnen vertrouwen dat die zorg veilig en betrouwbaar is.’’De campagne laat zien welke signalen kunnen wijzen op zorgcriminaliteit. Een zorgaanbieder die opvallend hoge winsten maakt of luxe uitgaven doet, kan een signaal zijn. Ook zorg die wel wordt gedeclareerd, maar niet of slechts gedeeltelijk wordt geleverd, vraagt om extra alertheid.Misstanden onderzochtVolgens Heidema begint de aanpak van zorgcriminaliteit met het herkennen en melden van signalen. ‘’Een familielid, zorgmedewerker, vrijwilliger of iemand anders die betrokken is bij de zorg, kan opvallende of verdachte situaties herkennen. Door die te melden, kunnen misstanden aan het licht komen en worden onderzocht.’’Hij roept inwoners op om niet weg te kijken. ‘’We kunnen niet verwachten dat kwetsbare cliënten altijd zelf aan de bel trekken. Daarom hebben we allemaal een verantwoordelijkheid. Door alert te zijn en verdachte situaties te melden, helpen we om misbruik van de zorg tegen te gaan en cliënten te beschermen.’’Anoniem meldenVerdachte situaties kunnen anoniem worden gemeld bij Meld Misdaad Anoniem via 0800-7000 of op meldmisdaadanoniem.nl. Melden kan ook bij de gemeente. 

Het aantal meldingen bij Meld Misdaad Anoniem steeg in 2025 naar een recordhoogte. In totaal stuurde het meldpunt 32.007 meldingen door naar de politie, gemeenten en opsporingsdiensten, een stijging van 32% ten opzichte van een jaar eerder. Tipgevers gaven het meest informatie over drugscriminaliteit, gevolgd door geweldsdelicten, ondermijnende activiteiten en gezochte personen. Dankzij de tips werden 3.452 verdachten opgespoord en 1.140 wapens in beslag genomen.Een analyse van de jaarcijfers laat in vrijwel alle meldcategorieën een toename zien. Dit komt mede door de landelijke publiekscampagne ‘Houd misdaad uit je buurt’ die afgelopen jaar uitgerold is. Via landelijke spots op televisie, radio en online werden mensen alert gemaakt op signalen van georganiseerde ondermijnende criminaliteit, zodat zij deze herkennen en weten wat ze met deze signalen kunnen doen. Het effect van de campagne was direct merkbaar en heeft geleid tot een forse toename van meldingen, bijvoorbeeld over onverklaarbare of ondermijnende activiteiten (2.941 tips, +71%). Daarmee staat het onderwerp in de top drie van meest gemelde categorieën.Drugs, geweld en opsporingRuim 14.000 meldingen (+15%) hadden betrekking op drugscriminaliteit, zoals handel op straat en vanuit woningen, hennepkwekerijen en de productie van synthetische drugs. Verder deelden tipgevers veel informatie over geweldsdelicten. Over zaken als mishandeling, schiet- en steekincidenten, moord en doodslag en straatroof ontving M. 3.480 tips (+36%). Ook de tips naar aanleiding van opsporingsberichten bleven onverminderd hoog, in totaal kreeg M. 2.727 tips (+31%) over gezochte verdachten.Nieuwe fenomenenCriminaliteit verschuift mee met veranderingen in de samenleving en aanpassingen in wet- en regelgeving. Bij Meld Misdaad Anoniem is dat duidelijk zichtbaar in de meldingen. Zo ontving het meldpunt vorig jaar aanzienlijk meer meldingen over illegale handel in vapes en sigaretten. Dankzij deze tips troffen de FIOD en Douane in november een partij met 8,5 miljoen sigaretten aan in een loods in de gemeente West Maas en Waal. De fiscale waarde was circa 3,2 miljoen euro. Een maand later werd onder een appartementencomplex in Enschede een partij met 680.000 illegale sigaretten onderschept.Een ander onderwerp waar steeds vaker over wordt gemeld is zorgcriminaliteit. Criminelen zien de zorgsector als lucratief verdienmodel en de schatting is dat hier jaarlijks miljarden euro’s aan zorggeld door verdwijnen. Waar voorheen sporadisch gemeld werd over fraude met persoonsgebonden budget, ontving M. het afgelopen jaar bijna honderd meldingen over misbruik van zorggelden, valse diploma’s en uitbuiting van cliënten voor illegale activiteiten. Daarnaast verdubbelde het aantal meldingen over illegale geneesmiddelen (204 tips).ResultatenVorig jaar werden minstens 3.452 verdachten opgespoord mede dankzij anonieme tips, zo blijkt uit terugkoppeling van de politie. Verder werden er in totaal 526 vuurwapens en 614 steek- en slagwapens in beslag genomen.Het belang van anonieme tips bleek ook uit de opgeloste zaken. Zo werden drie daders van een gewelddadige overval op een klokkenmaker in Zwolle door de rechtbank veroordeeld tot minstens twee jaar cel. Een 71-jarige man werd in zijn winkel overvallen, mishandeld en bedreigd met een vuurwapen. Na een uitzending van Opsporing Verzocht kwamen bruikbare tips binnen bij M.Ook ontving M. na beelden in het opsporingsprogramma tips over een 31-jarige verdachte van een zware mishandeling in voetbalstadion De Kuip. Na afloop van de wedstrijd Feyenoord-Fenerbahçe in augustus gooide hij samen met twee andere Fenerbahçe-supporters een paal met een betonnen voet van 23 kilo over een scheidingswand richting feestvierende Feyenoord-supporters. Een supportersbegeleider werd op zijn hoofd geraakt en ondervindt hiervan nog steeds lichamelijke klachten. Onlangs werden twee mannen veroordeeld tot cel- en taakstraffen.Verder werd een 43-jarige Hagenaar veroordeeld voor de diefstal van een bronzen paardenbeeld uit het Kurhaus in Scheveningen. Hij deed zich voor als hotelgast, haalde het vijftig kilo zware beeld van een sokkel en verstopte het kunstwerk in zijn koffer. De dader kwam bij de politie in beeld na een tip via M. Ook buiten de grenzen was er succes. In Spanje werd een 32-jarige voortvluchtige man uit Soesterberg aangehouden. Hij stond internationaal gesignaleerd en moest nog anderhalf jaar gevangenisstraf uitzitten. De arrestatie was een gevolg van een campagne die M. startte aan de Spaanse Costa del Sol.